به گزارش روابط عمومی هیات پزشکی ورزشی استان تهران، همزمان با آغاز هفته تربیت بدنی، توجه به نقش ورزش در زندگی روزمره بیش از گذشته اهمیت می‌یابد. گسترش کم‌تحرکی، افزایش استفاده از تلفن همراه و وسایل دیجیتال، مشاغل پشت‌میزنشینی و کاهش فرصت‌های تحرک، سلامت گروه‌های مختلف جامعه را تحت‌تأثیر قرار داده است.
بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، حدود ۳۱ درصد از بزرگسالان جهان به میزان توصیه‌شده فعالیت بدنی ندارند. کم‌تحرکی خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت نوع دو، برخی سرطان‌ها و مشکلات مرتبط با سلامت روان را افزایش می‌دهد. افرادی که فعالیت بدنی کافی ندارند، در مقایسه با افراد فعال، با ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش خطر مرگ مواجه‌اند.
ورزش؛ فراتر از تناسب اندام
فعالیت بدنی منظم موجب تقویت قلب و عروق، عضلات و استخوان‌ها می‌شود و به کنترل وزن، فشار خون و قند خون کمک می‌کند. ورزش همچنین با بهبود کیفیت خواب، افزایش تمرکز و کاهش نشانه‌های اضطراب و افسردگی، نقش مؤثری در ارتقای سلامت روان دارد.
در کودکان و نوجوانان، فعالیت بدنی برای رشد مناسب استخوان‌ها و عضلات، تکامل مهارت‌های حرکتی، افزایش آمادگی جسمانی و بهبود عملکرد شناختی اهمیت دارد. در بزرگسالان و سالمندان نیز ورزش منظم می‌تواند به حفظ استقلال حرکتی، کاهش خطر زمین‌خوردن و پیشگیری از بیماری‌های مزمن کمک کند.
چه میزان فعالیت بدنی نیاز داریم؟
برای بزرگسالان، انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی هوازی با شدت متوسط در هفته توصیه می‌شود. این میزان را می‌توان در چند روز تقسیم کرد؛ برای مثال، پنج روز پیاده‌روی سریع به مدت ۳۰ دقیقه.
فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، شنا، نرمش، ورزش‌های گروهی و تمرینات هوازی می‌توانند بخشی از این برنامه باشند. انجام تمرینات قدرتی در دو روز یا بیشتر از هفته نیز برای حفظ توده عضلانی و استحکام استخوان‌ها اهمیت دارد.
نکته مهم این است که هر میزان فعالیت بدنی، بهتر از بی‌تحرکی است. شروع ورزش با زمان و شدت کم و افزایش تدریجی آن، به‌ویژه برای افرادی که مدت زیادی کم‌تحرک بوده‌اند، رویکردی ایمن‌تر خواهد بود.
ورزش باید ایمن و متناسب با شرایط فرد باشد
بهره‌مندی از فواید ورزش زمانی کامل می‌شود که فعالیت بدنی به‌صورت اصولی و متناسب با سن، آمادگی جسمانی و وضعیت سلامت فرد انجام شود. انتخاب تمرین نامتناسب، افزایش ناگهانی شدت ورزش، گرم‌نکردن بدن، استفاده از تجهیزات نامناسب و نادیده‌گرفتن درد می‌تواند احتمال آسیب‌دیدگی را افزایش دهد.
رعایت اصول زیر به تجربه‌ای ایمن‌تر از ورزش کمک می‌کند:
فعالیت بدنی با شدت کم آغاز و به‌تدریج افزایش یابد.
پیش از تمرین، بدن به‌درستی گرم و پس از آن سرد شود.
از کفش، پوشش و تجهیزات متناسب با رشته ورزشی استفاده شود.
آب و مواد غذایی کافی در اختیار بدن قرار گیرد.
درد، سرگیجه، تنگی نفس غیرعادی و ضعف شدید نادیده گرفته نشود.
افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای پیش از آغاز یک برنامه ورزشی جدید با پزشک مشورت کنند.
پس از آسیب‌دیدگی، بازگشت به تمرین بر اساس نظر پزشک و تیم درمانی انجام شود.
توسعه ورزش، مسئولیتی فراتر از انتخاب فردی
فعال‌بودن فقط به تصمیم شخصی وابسته نیست. دسترسی به فضاهای ورزشی ایمن، آموزش صحیح، حضور مربیان متخصص، فراهم‌بودن فرصت ورزش در مدارس و محیط‌های کاری و ایجاد مسیرهای مناسب پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، همگی در افزایش فعالیت بدنی جامعه نقش دارند.
سازمان جهانی بهداشت نیز بر همکاری بخش‌های مختلف از جمله سلامت، آموزش، ورزش، حمل‌ونقل و مدیریت شهری برای فراهم‌کردن فرصت‌های ایمن و در دسترس فعالیت بدنی تأکید کرده است.
هفته تربیت بدنی؛ آغاز یک عادت ماندگار
هفته تربیت بدنی نباید تنها به اجرای چند برنامه مناسبتی محدود شود. ارزش واقعی این هفته زمانی آشکار می‌شود که ورزش به عادتی پایدار در زندگی افراد و خانواده‌ها تبدیل شود.
برای آغاز این مسیر، انجام فعالیت‌های ساده‌ای مانند پیاده‌روی روزانه، استفاده از پله، کاهش زمان نشستن، انجام حرکات کششی در محیط کار و انتخاب یک ورزش متناسب با علاقه و توانایی فرد کافی است.
ورزش اصولی، مستمر و ایمن، سرمایه‌گذاری برای سلامت امروز و آینده است. هفته تربیت بدنی می‌تواند نقطه شروعی برای این انتخاب باشد؛ انتخابی که نتیجه آن، جامعه‌ای سالم‌تر، بانشاط‌تر و توانمندتر خواهد بود.